Affordable Access

Povjesno-topografske crtice biogradskom primorju

Authors
Publisher
The Zagreb Archaeological Museum
Publication Date

Abstract

POVJESNO-TOPOGRAFSKE CRTICE BIOGRADSKOM PRIMORJU. Biogradsko primorje u Dalmaciji za najstarijeg povjesnog doba rimsko- liburnijskog dosta se slabo ističe. Po svoj je prilici uz primorsku rimsku cestu opstojalo samo nekoliko omanjih nastavanib točaka, koje su bile cestama vezane sa gradovima Nadinom, Blandonom (Trojangrad) i Asserijom (Podgrađe). Naj­ važnije primorsko pristanište u to davno doba bila je luka kod današnjeg sela Pakoštana. Od te je luke vodila u Asseriju (Podgrađe) cesta, kojoj se tragovi vide na Crnoj gori na istočnoj strani vranskog jezera. Stara cesta spaja i Filipjakov sa Trojangradom (Stabanj), gdje je valjda stojao liburnsko-rimski grad Blandona Nadin je bio vezan sa sukošanskom dragom. Važnija je cesta bila ona, što po hrptu primorske kose ili po istočnom joj obronku još danas kao jahaći put teče od Babinduba sve do Zlosela. Isprave srednjega vijeka te ceste češće spominju (via carri), a na nje se odnosi i jedan miljokaz u Bibinju, koji javlja, da se je jedna od tih cesta gradila ili popravljala za cara Julijana Odmetnika (361.—86S. po K r . ) ' Glavna rimska cesta u starohrvatskoj županiji Si dragi još se sada na više mijesta vidi. Ona ide od Zadra na Nadin (Nedinum), Trojangrad (Blandona) i Kaslinu kod Zatona (Arausa).2 Najvažniji rimski spomenik u županiji Sidrazi je monumentalni vodovod od vrela Bibe iznad Vrane preko vranskoga blata i prve primorske kose u Zadar. Podrtine se ovog vodovoda vide još gdjegdje n. pr. kod Vrane, u uskoj draži kod zablaćanske crkvice, zatim na hrptu prve primorske kose medu Pručanikom i De­ belom glavicom, odakle skoro neprekidno teče na biogradsku opatiju, Filipjakov, Tu- ranj, bibinjsko polje, zadarsko polje i uz pokrajinsku cestu do ogranka, što iza Ko­ tlářové krčme vodi u Arbanase. Narod na­ zivlje ove podrtine „Vilinski zid". Sa tehničkog gledišta ovaj je vo­ dovod veoma zanimiv. Drugi dio, od Pru- čanika do Zadra zidani je žlijeb, 0 5 8 m. širok, u 1*58 m. debelom zidu, što odgovara rimskom mjerilu o

There are no comments yet on this publication. Be the first to share your thoughts.