Affordable Access

Filozofia jako działalność sensotwórcza

Authors
Journal
Przegląd Filozoficzny - Nowa Seria
1230-1493
Publisher
De Gruyter Open Sp. z o.o.
Publication Date
Keywords
  • Racjonalność
  • Antyfundamentalizm

Abstract

Filozofia jako działalność sensotwórcza 1 Andrzej Szahaj Filozofia jako działalność sensotwórcza (uwagi na marginesie książki Józefa Niżnika Arbitralność filozofii*)1. Stanąłem przed niełatwym zadaniem. Mam skomentować poglądy, które są mi więcej niż bliskie, są także moje. Trudność wynika stąd, że bliskość ta nie pozwala na uzyskanie odpowiedniego dystansu krytycznego, przeszkadza w twórczym namyśle. Pozostaje mi jedynie wskazać na te elementy podejścia Józefa Niżnika, które wydają mi się trafne, lecz wymagające jeszcze pewnego uzupełnienia czy przynajmniej podkreślenia. Rację ma zatem autor omawianej tu książki pisząc, iż „to nie przypadek, że kłopoty filozofii ze swoją tożsamością zbiegły się z rozpowszechnieniem antyfundamentalizmu epistemologicznego” (s. 7). Antyfundamentalizm epistemologiczny, który święci dziś tryumfy w świecie filozofii, odsyła bowiem do lamusa te wszystkie tęsknoty, w świetle których filozofia jawiła się jako jakaś superwiedza, uprzywilejowana względem całej reszty kultury przez to, że tylko ona może jej dostarczyć pewnych i stałych podstaw poznawczych. Tymczasem wydaje się, że kultura takich absolutnych podstaw nie potrzebuje, zaś uroszczenia filozofii okazały się jeszcze jedną formą intelektualnej pychy. Słusznie też Niżnik wybiera Husserla dla zilustrowania „końca pewnego marzenia”. Rzeczywiście historia autora Idei czystej fenomenologii jest niesłychanie pouczająca, a staranne przestudiowanie zwrotu, jaki się dokonał w jego filozofii może nam niejedno wyjaśnić z historii pewnego złudzenia. Ciekawe skądinąd, że trafne, jak mi się wydaje, wnioski z ewolucji myśli Husserla wyciągnął myśliciel zorientowany socjologicznie, a mianowicie Alfred Schutz, gdy tymczasem filozofowie skoncentrowali się raczej na obronie Husserla przed Husserlem samym. * J. Niżnik, Arbitralność filozofii, Warszawa: Wydawnictwo IFIS PAN,

There are no comments yet on this publication. Be the first to share your thoughts.