Affordable Access

M.Ö. I. BİN YILDA ERZURUM BÖLGESİ: ARKEOLOJİK VE YAZILI KANITLAR IŞIĞINDA "DIAUEHİ KRALLIĞI"

Authors
Publisher
GÜZEL SANATLAR ENSTİTÜSÜ DERGİSİ / JOURNAL OF INSTITUTE OF FINE ARTS
Publication Date

Abstract

Arş.Gör. Mehmet IŞIKU" M.Ö. 13. Yüzyılda Yalondoğu'da dönemin süper gücü Asıır Devleti'ni rahatsız edecek boyutta gelişmelerin yaşandıgı dağlık Doğu Anadolu Bölgesi, MÖ. 1. bin yılın güçlü krallığı Urartu'nun doğıışunaev sahipliği yapmaktadır.Asur yazılı kaynaklarındanadlannı. bildiğimiz Uruadri ve Nairi beylikleri gittikçe artan Asıır tehdi<h karşısında Asur krah LIL Salmanasar'ın saltanat yıllarında karşımıza bir krallık olarak çıkar. Erken dönem lrnillan, UrrutıJıı Arrmıe ve Lu/upri oğlu sarduri ile devletıeşme !>i.lrecme giren urartu, bu dönemden sonra Yalandogu tarih sahnesinde önemli aslceri ve siyasi bir güç olarak yerini alacaktır. Doğu Anadolu'da Demir çağların güçlü bir krallığı olan urartu, özellilde İşpuini - Menua (MO. 820 - 810) ortak yönetimini izleyen döııemde:n itibaren yayılım ve genişleme SÜrecine girmiştir. Bulunduğu zor coğrafyanın izin verdi~ ölçülerde dört bir yana gerçekleştirilen yayılım seterlerinde öncelikli amaç; hedef aiıııan bölgede siyasi ve ekonomik kontrolü sağlamaktı. Urartu yayılım alanian içersinde ''kuzey yayılun alam" ayn bir öneme sahiptir. Kuzey yayılımında hedef olan bölge kabaca Erzunnn - Erzincan illerini ve tartışmalı da olsa Karadeniz kıyılarına doğru olan bölgeyi kapsamaktaydı. Urartu Devleti'nin Kuzey ve kU7.eydogu yönlü yayılım seferlerinde en ciddi muhatabı Erzurum Bölgesi merkezli bir lokalizasyona sahip olan, "Diauehi Ülkesi "idi. Dönemin hem Asıır hem de Urartu kayıtlanndaadını sıkça gördüğümüz fakat adeeolojik açıdan henüz tam olarak varlı~ ortaya koyamadı~ bu güçlü yerel krallık bUıımduğu bölgenin elverişli konumu nedeni ile Urartu tarafından sürekli tehdit altında varlıgım SOrdürebilmiştir. Yapılan araştırmalar Kalkolitik çagdan itibaren insani yerleşimlere sahne olan Erzurum Bölgesi'nin Demir çağlarınınUrartu ile birlikte bu yerel krallık lMafından temsil edildiğini göstermektedir. ilerki yıllarda Erzurum ve civarında yapılacak sistemli araştırmaların MÖ. 1. bin yılın güçlü yerel krallığı Diauebi'nin gün ışığına çıkmasını sağlayacağı şüp

There are no comments yet on this publication. Be the first to share your thoughts.