Affordable Access

Pojava folklornih dramskih tekstova u literaturi XVIII stoljeća

Authors
Publisher
Croatian Academy of Science and Split Literary Circles and Arts; [email protected]
Publication Date

Abstract

POJAVA FOLKLORNIH DRAMSKIH TEKSTOVA U LITERATURI XVIII. STOLJECA Nikola Bonifacic Rozin Pred hrvatskom literaturom XVIII. stoljeca stoji Senjanin Pavao Ritter Vitezovic sa svojim »Proglasom« o sabiranju historijsko-etno- grafske grade, sto ga je tiskao u Zagrebu 1696. godine. Knjizevnik, hi- storicar i leksikograf Vitezovic (roden u Senju 7. I. 1652, umro u Becu 20. I. 1713) moli u proglasu »gospodu, plemice i gradane - sav slovinski ili ilirski narod«, da bi uz historijsku gradu sakupljali »obicaje, uredbe, zamasnije dogadaje, napise i sve sto je casno i dostojno ocima svijeta izloziti i poznom potomstvu za sve vijeke predati«. Sabranu gradu na- mjeravao je objaviti u svojoj Stematografiji, koja ce biti pretecom nje- govom glavnom djelu »2rtvenici i ognjista Ilira«. Zanimanje za narodno stvaralastvo, osobito za obicaje koji sadrze dramske igre maskara, probudeno je kod Vitezovica najprije u rodnom Senju, gdje su bile uobicajene mesopusne priredbe, ali je poticaj da pise historijsko djelo s etnografskim pregledom vjerojatno dobio od po~ihistora Janeza Vajkarda Valvasora s kojim je u mladosti, u susjed- ?~J Kranjskoj, suradivao i bio mu pratilac kod terenskog ispitivanja 1 mformator 0 zivotu i obicajima hrvatskih krajeva. Vitezovicev Proglas nije imao uspjeha. Na to se pozalio u predgo- v.oru svoje Kronike : »od nikogar nistar takovoga ne prijeh«, sto ju je tiskao 1696. u Zagrebu na hrvatskom jeziku »da se veksina s njom sluzi+<. 81 SveJedno Vitezovic ne odustaje od svoje akcije, jer u istom predgovoru ponavlja poziv na sabiranje grade i zagrijano potice: »Nagovaram tu- likajse i prosim vsakoga, komu je Bog razum dal i pisma znanje, da bi odse dobe popisival vse i vsake stvari i pripetjenja, ka se za njegove dobe zgode«. Uporan, kakav je bio, Vitezovic uspijeva u Zagrebu stvoriti oko sebe literarni krug, sastavljen od svjetovnih i crkvenih ljudi. Neki od njih se interesiraju za drustvene obicaje, kao barun Baltazar Patacic, koji pise »Dnevnik« i skuplja cl

There are no comments yet on this publication. Be the first to share your thoughts.